Advert

Advert
Advert

Advert
SAFLARIN DÜZENLENMESİNE NEREDEN, NASIL BAŞLANMALIDIR
Ramazan TOPCAN

SAFLARIN DÜZENLENMESİNE NEREDEN, NASIL BAŞLANMALIDIR

İmamın arkasında iki veya daha fazla erkek cemaat bulunması halinde, safların düzenlenmesine önce imamın tam arkasından başlanmalıdır. İmamlığa ehil bir kişi imamın tam arkasına durmalıdır. İmamlığa ehil diye ifade ettim şundan; imamın hemen arkasında yer alan kişi, imamın abdestinin bozulması halinde onun yerini alıp namazı devam ettirebilecek veya imamın özellikle aleni olarak Fatiha ve zammi sureleri okuduğu rekâtlarda imam okuma esnasında yanılırsa onu düzeltebilecek ya da imam hata ederse hatasını ikaz edebilecek bir kişi olmalıdır. 
Bu kişiye imama her halinde yardımcı olduğu için halk arasında; “fatih” denilir.

Şöyle ki, imamlığa ehil bir kişi imamın tam arkasına durunca diğeri fatih denilen kişinin hemen sağına durur. Üçüncü kişi ise fatihin hemen soluna durur. Ondan sonra gelenler bir sağ, bir sol olmak üzere dengeli bir şekilde safı meydana getirirler. İmam devamlı ortada bulunur. Sadece sağ tarafı veya sadece sol tarafı doldurarak dengesiz bir şekilde safı meydana getirmek hoş bir davranış değildir. Fatih, imamın tam arka hizasında olmalıdır.
İmamın arkasına önce erkekler saf olur, onların arkasına erkek çocuklar ve eğer varsa onların da arkasına hanımlar saf tutarlar.
Birinci saf dolunca yine imamın tam arkasından başlanılarak birinci safın tertip edildiği gibi ikinci saf da tanzim edilmeli, aynı usulle saflar meydana getirilmelidir.
Mühim bir zaruret olmadıkça saf düzenlenmesine caminin sağ veya sol tarafından başlanmamalıdır.
Ön safta yer varken arkada asla yeni bir saf düzenlenmesine müsaade edilmemelidir.
Saflar mutlaka sıkı ve düz olmalıdır.
Saflara sağ veya sol baştan bakıldığında omuzlar aynı hizada olmalıdır. Ayakların düzlüğü, aynı hizada olması uygun olmakla birlikte, bilhassa omuzlar aynı hizada olmalıdır.
İmamdan başka sadece bir kişi varsa, bu kişi, imamın sağ tarafına ve imamdan biraz arkada durmalıdır. Burada itibar ayaklaradır. Bu kişinin imamın soluna veya arkasına durması ise mekruhtur.
İmamdan başka iki kişi olursa, fatih olmaya lâyık olan imamın hemen arkasına, diğer kişi ise fatihin sağına durur.
İmamdan başka üç kişi olursa içlerinden biri fatih olur, imamın tam arkasında yer alır. Diğer iki kişiden biri fatihin sağına, diğeri de fatihin soluna durur.
İmamdan başka eğer bir erkek, bir kadın varsa bu durumda erkek imamın sağ gerisine dururken kadın da o erkeğin arkasına durur. 
İmamdan başka sadece bir kadın varsa kadın, imamın arkasına durur. (mesela evde karı koca olarak veya baba kız olarak cemaatle namaz kılınması halinde) hanım imamın sağına değil, imamın arkasına durur. Cemaat kişinin eşi ve kızından ibaret olması durumunda da durum böyledir. Yani ikisi de arkaya dururlar.
Erkeklerin saflarının en faziletlisi birinci saf, ondan sonra ikinci saf, ondan sonra üçüncü saf ve sırasıyla diğerleri. Kadınların saflarının en faziletlisi ise en son saftır.
Cemaat, camiyi veya safı dolduracak kadar değilse, erkek çocuklar da safın arasında dururlar. Mümkün olursa çocukları safın sağında veya solunda en sona almak daha güzeldir.
Ön safta yer olduğu halde arka saf tamamen dolmuş ise, arkadan veya sonradan gelen bir kişi namaz başlamadan cemaatin arasından geçerek öne geçebilir ve ön saftaki boşluğu doldurabilir.
Birinci saf dolduktan sonra camiye gelen bir kişi, tek başına namaza durmamalı, yanına duracak bir kişi daha gelinceye kadar beklemelidir. İkinci bir kişi gelince onunla beraber namaza başlamalıdır. Kimse gelmez, imam da kıyamın sonuna gelecek olursa, ön saftan bir kişiyi omzundan tutarak arkaya çekmeli, o kişi ile cemaate uymalı, ikinci safı oluşturmalıdır. Birinci safın arkasında bir kişi olmamalıdır denilmiştir. Ancak bu uygulamayı iyi bilenler bunu gerçekleştirebilirler. Kardeşlerimizin birçoğu bu uygulamayı bilemeyecekleri için, sonradan gelen tek kişi de olsa namaza durmalı ve namazını kılmalıdır. Zira safın arkasında bir kişi olarak namaz kılmak, namazın sıhhatine engel değildir.
Cemaat olan erkek, çocuk da olsa imamın sağına durur.
Cemaat bir erkek çocuk ve hanımdan meydana gelmiş ise erkek çocuk imamın sağına, hanım ise çocuğun arkasına durur.
İmam namazı bitirince dilerse sağ tarafına dilerse sol tarafına dönebilir. Kıbleyi sağ veya sol tarafına alır. Cemaate de dönebilir. Ancak arka saflarda kendisine karşı namaz kılan varsa yüz yüze gelmemeye özen göstermelidir.
Farzdan sonra sünnet kılınacaksa imam, sağa, sola, öne veya arkaya çekilerek namazını kılabilir. Kendini meşgul edecek bir şey yoksa dilerse evine giderek de kılabilir. Ancak cemaatin yanlış düşünmesine, fesat çıkarmasına meydan verilmemelidir. Bu durumlarda imam, sünnetleri de camide kılmalıdır.
Yalnız namaz kılanlar farz ve sünnetleri aynı yerde kılabilirlerse de imkân varsa ayrı ayrı yerlerde kılmaları daha güzeldir. Zira ibadet edilen her yer, kıyamet gününde ayrı ayrı şahitlikte bulunacaktır.
Hanımlar kendi aralarında, hanım bir imamla cemaatle namaz kılmak isterlerse, hanım imam, diğer hanımların ortasında durur, öne çıkmaz. Ancak hanımların kendi aralarında, hanım bir imamın arkasında cemaatle namaz kılmalarına mekruhtur denilmiştir.
Peygamber (s.a.v.) Efendimiz, kadınların cemaate çıkmalarına izin vermiştir. Ancak zamanın şartlarını göz önünde bulunduran bazı âlimlerimiz, hanımların camiye çıkmaları mekruhtur demişlerdir. Zira Hz. Aişe-i sıddıka validemiz; “Efendimiz bu günkü hali görseydi hanımları mescide çıkmaktan menederdi” diye buyurmuşlardır.
Selam ve dualarla…

Ramazan TOPCAN
Balıkesir İl Müftü Yardımcısı

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ÇAYKUR MARKASINI GLOBAL BİR MARKA YAPTIK
ÇAYKUR MARKASINI GLOBAL BİR MARKA YAPTIK
AGD'den Amerika ve İsrail'e Kınama
AGD'den Amerika ve İsrail'e Kınama